Châu Âu cảnh báo Gazprom về hành động phản cạnh tranh

Lãnh đạo cơ quan cạnh tranh hàng đầu của Liên minh châu Âu hôm thứ Năm mgày 03⁄10⁄2013 đe dọa sẽ chính thức điều tra tập đoàn Gazprom của Nga trong hai năm về hành vi hạn chế thương mại, mức giá cắt cổ và chiếm lĩnh thị phần. Việc này đã tạo ra căng thẳng với Tổng thống Nga Vladimir V. Putin.

Hành động chống độc quyền được áp dụng sẽ là việc nguy hiểm vì khoảng một phần tư của tất cả các khí tự nhiên tiêu thụ trong Liên minh châu Âu phụ thuộc vào Gazprom, vì lịch sử của công ty Nga cắt nguồn cung cho khách hàng vì những tranh chấp chính trị. Ví dụ, Gazprom đã ngừng cung cấp nhiên liệu cho Ukraine trong "cuộc chiến khí đốt giữa mùa đông” trong năm 2006 và 2009.

"Chúng tôi nghi ngờ rằng Gazprom đã cản trở nguồn cung tự do của khí đốt cho các quốc gia thành viên và việc đa dạng hóa các nguồn cung cấp" và "đã áp đặt giá không công bằng cho các khách hàng của mình", Joaquín Almunia, ủy viên Hội đồng Cạnh tranh Liên minh châu Âu cho biết. "Thật là quá sớm để dự đoán về các bước có thể được thực hiện tiếp theo, nhưng chúng tôi đã chuyển sang giai đoạn chuẩn bị một tuyên bố phản đối."

Gazprom cho biết sẽ không bình luận về vụ việc, và một đại diện của chính phủ Nga cũng từ chối bình luận hôm thứ Năm.

Một tuyên bố phản đối, về cơ bản một danh sách chính thức các cáo buộc, là bước đầu tiên trong thủ tục tố tụng có thể dẫn đến Gazprom bị buộc phải thay đổi phương thức kinh doanh của mình ở Đông Âu.

Gazprom có thể phạt tiền nhiều đến 10 phần trăm của doanh thu hàng năm trên toàn cầu. Đó sẽ là khoảng 12 tỷ euro đối với Gazprom, mặc dù tiền phạt vi phạm chống độc quyền châu Âu cho chưa bao giờ đạt mức đó. Mức tiền phạt lớn nhất từ trước đến nay được áp bởi các cơ quan chống độc quyền châu Âu là 1,1 tỷ euro, tương đương 1,4 tỷ đô la, trong năm 2009 dành cho Intel do lạm dụng vị thế thống lĩnh thị trường chip máy tính. Intel vẫn còn khiếu nại.

Trường hợp này tập trung vào việc Gazprom đã vi phạm luật chống độc quyền Liên minh châu Âu bằng cách hạn chế quyền của người mua Châu Âu để bán khí đốt cho khách hàng khác, và việc tăng chi phí không công bằng bằng cách liên kết giá xăng với giá dầu.

Nga không phải là một thành viên của Liên minh châu Âu, một thị trường quan trọng đối với Gazprom. Công ty lớn nhất của Nga và là một trong các nhà sản xuất khí tự nhiên lớn nhất thế giới hoàn toàn phụ thuộc vào khách hàng châu Âu về lợi nhuận và doanh số bán hàng của mình. Gazprom bắt đầu xuất khẩu sang Tây Âu trong những năm 1970, có lịch sử sử dụng lợi nhuận từ bán hàng châu Âu để trợ cấp khí đốt ở Nga.

Gazprom bán 156, 6 tỷ mét khối khí, hoặc 5,5 nghìn tỷ feet khối, sang châu Âu trong năm 2011, năm gần nhất đã được thống kê trên trang web của công ty, với giá trung bình của 313 $ cho 1.000 mét khối. Trong khi Gazprom bán khí đốt nhiều hơn, tổng cộng 265,3tỷ mét khối cho khách hàng Nga với giá trung bình trong nước chỉ 93 $ cho cùng một khối lượng.

Ủy ban Châu Âu, một cơ quan hành chính của Liên minh châu Âu, trước đó đã giành được sự nhượng bộ từ Gazprom trong trường hợp tương tự liên quan đến hợp đồng ở Tây Âu. Như là một phần của một loạt các thỏa thuận với Gazprom từ năm 2003 đến năm 2005 , Ủy ban đảm bảo rằng các công ty, bao gồm Eni của Italy, OMV của Áo và Ruhrgas của Đức, sẽ không còn bị ngăn cản bán khí cho người mua ở các nước khác.

Trọng tâm của cuộc điều tra hiện tại bao gồm giao dịch giữa Gazprom và người mua ở Ba Lan , Cộng hòa Séc, Slovakia, Hungary , Bulgaria, Estonia, Latvia và Lithuania. Nghịch lý thay, Gazprom tính giá cao hơn cho khách hàng ở các quốc gia Đông Âu so với Đức, Ý hay Pháp, mặc dù Tây Âu xa hơn từ các mỏ khí ở Siberia. Nhưng các khách hàng Đông Âu, do lệ thuộc vào hệ thống đường ống cũ của Nga, có ít lựa chọn thay thế và ít đòn bẩy đàm phán.

Cuộc điều tra sau khi ủy ban thực hiện việc rà soát các công ty khí đốt tự nhiên trên khắp châu Âu trong năm 2011, bao gồm cả các chi nhánh của Gazprom, mà đã bị nghi ngờ có hành vi phản cạnh tranh. Năm ngoái , như trường hợp lấy được đà, Gazprom đã cảnh báo ông Almunia rằng công ty có "địa vị của một tổ chức chiến lược" ở Nga - một lời nhắc nhở rõ ràng rằng công ty được kiểm soát bởi điện Kremlin.

Ông Almunia tuyên bố hành động trên tại Vilnius , thủ đô Lithuania. Lithuania, một trong những quốc gia thành viên đó là cố gắng để phá vỡ bóp nghẹt Gazprom về cung cấp khí đốt, là quốc gia đã thúc đẩy các nhà chức trách tại Brussels hết mức để điều tra khả năng lạm dụng độc quyền. Giá khí đốt tự nhiên ở Lithuania là cao hơn mức trung bình của châu Âu 15 phần trăm vào năm ngoái, theo Ủy ban châu Âu. Chỉ Bulgaria, nơi Gazprom có vị trí độc quyền, phải trả giá cao hơn.

Trong nhận xét của mình, ông Almunia có thể thôi thúc Gazprom đưa ra đề nghị giải quyết vụ việc trước khi nộp đơn tuyên bố phản đối. Một thỏa thuận có thể tránh được tranh chấp pháp lý kéo dài nhiều năm với Gazprom sau khi tranh tụng tại Tòa án Tư pháp châu Âu, tòa án cao nhất của khối. Đối với Gazprom, một thỏa thuận có thể cho phép nó tránh một kết quả điều tra chính thức của hành vi vi phạm và bị phạt tiền.

Thông tin khác